5 jaar afasiecentrum Arnhem: Jolanda heeft er baat bij

Het Afasiecentrum van Siza in Arnhem bestaat donderdag 6 juni precies 5 jaar. Reden om stil te staan bij het grote belang van goede opvang van mensen met deze taalstoornis waardoor spreken, lezen, schrijven en taalbegrip aangetast kunnen worden. Afasie is bijna altijd het gevolg van niet aangeboren hersenletsel. Door ziektes of ongelukken lopen per jaar maar liefst zo’n 140.000 Nederlanders deze hersenschade op. Zo’n 20 procent van deze mensen heeft ook afasie. Hoe ingrijpend dat is blijkt wel uit het relaas van Jolanda van Brink-Polman.

Jolanda (55 jaar) uit Tolkamer staat bekend als een levendige, spontane, gezellige kletskous. Ze werkt als verzorgende in een verpleeghuis in Lobith en iedereen daar is dol op haar. In 2014 slaat het noodlot toe. Midden op de dag krijgt Jolanda een herseninfarct. Gelukkig is haar man toevallig ook thuis en is de ambulance snel ter plaatse. Maar het infarct is ernstig. Jolanda ligt drie dagen in coma.

Als ze uit haar coma ontwaakt, blijkt ze aan de linkerkant van haar lichaam verlamd. En wat ze nog veel erger vindt: praten lukt helemaal niet meer. Ze begrijpt alles wat tegen haar wordt gezegd, de zinnen die ze wil formuleren zitten in haar hoofd, maar komen er niet meer uit. Een enorme frustratie voor iemand die altijd zo vrijuit praatte.

Opgesloten in huis en hoofd

Uit het ziekenhuis begint de revalidatie. Na een jaar is Jolanda uit gerevalideerd, maar praten kan ze nog steeds niet. Jolanda is er kapot van. Ze stond middenin het leven en kan opeens niks meer. Dat ze in een rolstoel zit is nog tot daar aan toe. Maar zich niet meer kunnen uiten maakt haar bang voor bijna alles. Ze gaat de deur niet meer uit en zit letterlijk opgesloten, zowel in haar hoofd als in haar huis. Tot ze terecht kan bij het Afasiecentrum van Siza in Arnhem.

Ze komt in een klein groepje met lotgenoten terecht. Leert in de ochtend tijdens de gespreksgroep deze mensen beter kennen. Doet in de middag de schrijfleesgroep. De voormalige flapuit leert het rustig aan te doen. Kleine doelen te stellen. Met de app ‘Spraakassistent’ typt ze op de iPad in wat ze wil zeggen en probeert het dan uit te spreken. Na een jaar oefenen zegt Jolanda haar eerste woordje. Nicky. De naam van haar dochter. De tranen van ontroering biggelen iedereen die bij dit grote moment is over de wangen.

Sacha van Hees is als logopedist nauw betrokken bij de behandeling van Jolanda. Ze benadrukt hoe belangrijk het is om mensen met afasie te trainen op weer meedoen. “Elke afasie is anders, daarom hebben we ook een multidisciplinair team. Met een gedragskundige, een logopedist en waar nodig een fysiotherapeut, thuisbehandelaar en psychomotorisch therapeut. Elke vraag is ook weer anders, dus we werken in kleine stapjes op maat aan de doelen. Weer kunnen appen, weer kunnen lezen en later eventueel weer wat kunnen doen, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk. Altijd met een positieve insteek. Ik werk nu bijvoorbeeld ook met een patiënt die imker van beroep is. Deze man wil weer cursussen gaan geven. Stap voor stap werken we daar naartoe.”

Steeds meer zelfvertrouwen

Ook dankzij haar omgeving ontwikkelt Jolanda zich elke dag meer. Ze oefent zich rot. Ook fysiek. Vanuit de rolstoel lukt het haar om met een rollator te lopen en op een dag wandelt ze met een stok het afasiecentrum binnen. In het begin durft ze in het centrum niet in een grote ruimte te zijn. Er wordt een maatje uit het lotgenotenclubje voor haar gezocht die met haar meeloopt. De fysiotherapeut raadt haar aan dichtbij de muren te blijven om zich veilig te voelen. Jolanda krijgt steeds meer zelfvertrouwen.

Ze durft weer in een auto te stappen. Gaat voor het eerst weer zelf boodschappen doen. Bezoekt daarna haar broer met de auto. Een stapje verder gaat ze met de iPad mee naar een personeelsfeestje van haar man. Iedereen is daar zó lief voor haar. Dat stimuleert om door te zetten. Inmiddels viert Jolanda weer carnaval en doet ze vrijwilligerswerk in het verpleeghuis waar ze voorheen werkte.

Met keihard werken heeft Jolanda ongelofelijk veel bereikt. Ze oefent elke dag met de app en spreekt dan woorden na. Haar doel is om steeds beter te leren praten en positief te blijven. Ze lacht. De frustratie van zich niet goed kunnen uiten blijft. Vroeger zei ze wel 100 keer op een dag: ‘balen hé, niet praten.’ Tot een lotgenoot zei dat ze daar mee op moest houden. Dat lukte niet, dus is haar zin nu: ‘praten is lastig, maar het gaat vooruit.’

Compliment

Dat het vooruit gaat beaamt ook Sacha van Hees. “Jolanda is vaak model voor haar dochter Nicky die een kappersopleiding volgt. Jolanda geniet van al die kapsels die ze aangemeten krijgt. Onlangs zei een docent dat Jolanda geen geschikt model zou zijn omdat ze niet goed kan praten. Nicky én Jolanda zijn toen verontwaardigd naar die docent toegegaan om duidelijk te maken dat dit nergens op sloeg. De docent heeft daarna haar besluit teruggedraaid. Dat Jolanda zo voor zichzelf durft op te komen is het mooiste compliment dat wij als team kunnen krijgen.”

Lees meer over het afasiecentrum van Siza in Arnhem en Tilburg

(5-6-2019)

Lees verder
  • Lees verder

    Dertig nieuwe appartementen voor mensen met NAH in Apeldoorn

    Op de plaats van het voormalige Julianaziekenhuis in Apeldoorn bouwt Siza aan 30 appartementen voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en/of een lichamelijke beperking. Wij bieden bewoners hier een rustige, gestructureerde omgeving waarin zij ‘op maat’ het leven weer kunnen oppakken. Er zijn nog meer zorgorganisaties gehuisvest in het Julianakwartier. Op maandag 15 april ontmoetten alle partijen elkaar en werd een boompje geplant om het Julianakwartier symbolisch te openen. Daarbij was ook Wethouder Sandman aanwezig. (16-4-2019)

  • Lees verder

    Denk mee over de begeleiding van mensen met EVB+

    Voor focusgroepen van het onderzoek “EVB+ in beeld!” zoeken wij professionals en verwanten van mensen met een ernstig verstandelijke beperking en moeilijk verstaanbaar gedrag (EVB+). (3-4-2019)

  • Lees verder

    Artikel over Nova Me in De Gelderlander

    Vandaag is er een artikel in de Gelderlander over Nova Me verschenen. We leggen de feiten en de context graag in eigen woorden uit. (25-3-2019)

  • Lees verder

    13 april: NAH-informatieochtend bij Regionaal Expertisecentrum Arnhem

    Jaarlijks lopen naar schatting 120.000 mensen hersenletsel op, door ziektes of ongelukken. Er zijn goede programma’s om mensen met dit niet-aangeboren hersenletsel (NAH) te leren omgaan met hun beperkingen, maar helaas zijn die vaak onbekend, ook bij verwijzers. Om die onbekendheid weg te nemen organiseert het Regionaal Expertisecentrum NAH van Siza op zaterdag 13 april van 10.00 tot 12.00 uur een informatieochtend in Arnhem. (22-3-2019)

  • Lees verder

    Social Return bij ’s Koonings Jaght: win-win

    Siza Dienstverlening 's Koonings Jaght (SKJ) is een werkplek voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Sinds enkele maanden zijn zij een leuke samenwerking aangegaan met een aantal bedrijven; de cliëntmedewerkers van Siza Dienstverlening SKJ helpen bij klussen. Het blijkt een bijzondere leerschool waarmee ze niet alleen ervaring maar ook zelfvertrouwen opdoen. En de organisaties hebben extra handjes! (19-3-2019)

  • Lees verder

    Eerste studenten Smart Health Opleiding ontvangen certificaat

    Technologie speelt een steeds prominentere rol in de zorg. Het is dus belangrijk dat zorgmedewerkers die techniek als een vanzelfsprekend onderdeel in hun werk toepassen, maar de praktijk wijst nog vaak anders uit. Daarom startten Siza en de HAN (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) vanuit Academy Het Dorp de Smart Health Opleiding. Gisteren kreeg de eerste lichting van 18 studenten hun Smart Health certificaat. (22-2-2019)

  • Lees verder

    Succesvolle pilot over energie voor mensen met NAH

    “Indrukwekkend en inspirerend,” noemt Tia de Groot de motivatie van de deelnemers aan een pilot voor grip op energie. Twaalf weken lang gingen zes deelnemers met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) vanuit dagbesteding aan de slag met een programma om hun energie beter te verdelen. Het bleek een succes: “er zijn prachtige resultaten geboekt en veel doelen behaald.” (1-2-2019)

  • Lees verder

    Gezocht: leden voor klankbordgroep EVB+ in beeld!

    Onderzoekers van het onderzoek EVB+ in beeld! zijn op zoek naar 12 leden voor de klankbordgroep. (29-1-2019)

  • Lees verder

    Bijzonder promotieonderzoek: samenwerken met onderzoekers met verstandelijke beperking

    Hoe kunnen wetenschappers in onderzoek écht samenwerken met mensen met een verstandelijke beperking? Op dit onderwerp promoveerde Tessa Frankena, onder andere coördinator Medische Dienst Het Dorp bij Siza, op maandag 14 januari aan Radboud Universiteit in Nijmegen. (24-1-2019)

  • Lees verder

    Gezondheid van mensen met verstandelijke beperking moet en kan verbeteren

    Siza arts Esther Bakker is gepromoveerd op een voor Nederland (en ver daarbuiten) uniek onderwerp, waardoor de gezondheid van mensen met een verstandelijke beperking in heel Nederland (en ver daarbuiten!) kan verbeteren. (24-12-2018)

Rendertime:0.278seconds(Logging enabled)