Gezondheid van mensen met verstandelijke beperking moet en kan verbeteren

Siza arts Esther Bakker is gepromoveerd op een voor Nederland (en ver daarbuiten) uniek onderwerp, waardoor de gezondheid van mensen met een verstandelijke beperking in heel Nederland (en ver daarbuiten!) kan verbeteren.

Ooit was Esther tropenarts in Mali, daarna werd ze consultatiearts. Ze merkte hierdoor dat ze het behandelen van mensen met ontwikkelingsachterstanden het meest interessant vond. Esther: ‘op het consultatiebureau zag ik een keer een baby die zware epilepsieaanvallen had. Dit jongetje hield het drankje dat die aanvallen zou moeten verminderen niet binnen. Hij was al diverse keren onderzocht op reflux. Het arme kind bleek ernstige obstipatie te hebben, hij zat plat gezegd vol poep en kon daarom dat drankje niet binnenhouden. Waarom kijkt een arts niet naar het hele kind, vroeg ik me af.’

De hele mens
En dat is precies wat Esther graag doet. Kijken naar de hele mens in relatie tot een achterstand of een beperking. Pas sinds het jaar 2000 is AVG (arts verstandelijk gehandicapten) een erkend specialisme en toen Esther een advertentie zag om dit specialisme te volgen dacht ze direct ‘bingo.’
En dat is het nog steeds, ze voelt zich als een vis in het water als AVG op ’s Koonings Jaght omdat je alle facetten van de gezondheidszorg moet inzetten om erachter te komen waarom iemand met een ontwikkelingsachterstand ziek is.

Dansen voor diagnose
Om een voorbeeld te geven: ‘er was een patiënt die last van haar rug had. Een huisarts doet dan normaal gesproken de proef van Lasègue, waarbij een patiënt een been moet optillen op de onderzoekstafel. Dat kon nu niet, ik ging naar deze vrouw toe die niet zelf kon vertellen wat eraan mankeerde. De begeleiding vertelde dat ze van dansen hield. Dus heb ik muziek opgezet en zijn we samen gaan dansen, waarbij ik haar de bewegingen liet doen die ik nodig had om te observeren. Je hebt humor nodig, creativiteit, out of the box denken. Heerlijk.’

In september 2013 begon Esther met een uniek onderzoek waar ze nu op is gepromoveerd aan de Radboud universiteit. De ingewikkelde naam van dit onderzoek zullen we de lezer besparen, de inhoud is veel belangwekkender.

Esther: ‘het is bekend dat mensen met verstandelijke beperkingen 20 jaar eerder overlijden aan behandelbare aandoeningen. Bijvoorbeeld aan ernstige obstipatie, waardoor uiteindelijk de darmen stil komen te liggen. Wij zeggen last te hebben van pijn in de buik rechts onderin, waarna de mogelijkheid van een blindedarmonsteking wordt onderzocht. Mensen met verstandelijke beperking hebben vaak een beperkt lichaamsbesef en ziekte inzicht. Daardoor is het constateren van een aandoening of ziekte lastiger.’

Proactief instrument
‘Daarnaast hebben mensen met een verstandelijke beperking een andere top 10 van aandoeningen. Zo komt reflux (brandend maagzuur) vaak voor bij mensen met een beperking en veel minder in de algemene populatie. De helft van de mensen met een vb woont in een zorginstelling, de andere helft krijgt zorg van de reguliere huisarts. Deze artsen zijn vaak niet bekend met de specifieke problemen, zoals die andere top 10 van aandoeningen.’
‘Ik heb een instrument ontwikkeld om huisartsen in staat te stellen betere proactieve hulp te bieden aan mensen met een vb. Dat proactieve is heel belangrijk omdat mensen met een beperking pas komen als er grote problemen zijn. Het instrument bestaat uit drie onderdelen.’

Holistische benadering
‘Het eerste deel is een vragenlijst om samen met begeleiders in te vullen. De lijst is zorgvuldig getoetst bij mensen met een vb en bestaat uit 64 vragen. Elke vraag staat voor een onderwerp. De vragen gaan niet alleen over lichamelijke aandoeningen, maar ook over de psyche en het leven van alledag. Heb je een zinvolle daginvulling bijvoorbeeld. Het is dus een holistische benadering, de mens met een vb wordt in zijn geheel gezien.’

‘Het tweede deel is een suggestie aan de huisarts welk lichamelijk onderzoek hij of zij standaard moet doen. Zo heeft 60 % van de mensen met een vb overgewicht. Een huisarts moet daarom bij elk onderzoek lengte, gewicht en bmi vaststellen. Het derde deel van mijn instrument is een actieplan. Wat doen we, wie voert het uit. Zodat voor iedereen duidelijk is wat er gebeurt. Dat klinkt simpel, maar is het in de praktijk vaak niet.’

De toekomst
Esther Bakker heeft ruim vijf jaar gewerkt aan dit voor Nederland unieke instrument, waar ze onlangs op gepromoveerd is. Maar nu gaat het eigenlijk pas beginnen. Haar ‘methode’ moet in de huisartsenpraktijk toegepast worden. Esther: ‘we onderzoeken momenteel hoe dat het beste kan. Voor diabetes en COPD bestaan preventieve screenings, standaard testen. Daar zou mijn methode goed in kunnen passen. Hoe dan ook is mijn streven dat elke patiënt met een verstandelijke beperking binnen vijf jaar standaard ieder jaar mijn ‘test’ aangeboden krijgt bij de huisarts. Die gezondheidsachterstand van mensen met een verstandelijke beperking moet en kan verbeterd worden.’

 Klik hier om de samenvatting met picto's van Esther Bakker's onderzoek te lezen.

(24-12-2018)

Nieuwsbericht

Lees verder
  • Lees verder

    Inloopspreekuren bij NAH expertisecentra Siza: verder met NAH

    Hoewel hersenletsel vaak ingrijpend is, duurt het soms jaren voordat het als zodanig wordt herkend. Soms zoeken mensen jaren naar hulp en dat is jammer, want er zijn goede behandelingen om te leren gaan met hersenletsel. Wil je meer weten over wat er mogelijk is na niet-aangeboren hersenletsel (NAH)? Kom naar één van de inloopspreekuren van de Regionale Expertisecentra NAH van Siza in Gelderland en Brabant. (20-10-2020)

  • Lees verder

    Coronavirus: welke maatregelen neemt Siza? (update 14 oktober)

    Bij Siza hebben wij de zorg voor kwetsbare mensen. Daarom vertalen we de (uitgebreide) maatregelen voor Nederland, naar maatregelen voor onze medewerkers en cliënten. In dit bericht lees je hoe we dat doen op een zo veilig mogelijke manier voor onze cliënten, medewerkers en verwanten. (14-10-2020)

  • Lees verder

    Mieke begrijpt John ook zonder woorden

    In Den Bosch kent iedereen John en Mieke Kouwenberg. Vooral John had de Brabantse gezelligheid en het verenigingsleven hoog in het vaandel. In 2017 werd John getroffen door een herseninfarct. Het ergste vindt John dat hij daardoor niet meer gezellig kan kletsen met mensen. In de Week van de Afasie doen John en Mieke hun verhaal. (14-10-2020)

  • Lees verder

    Week van de Afasie: ooit rijdt Eduard weer op zijn Honda

    Van 10 tot 17 oktober 2020 wordt voor de tweede keer De Week van de Afasie georganiseerd. Afasie is een taalstoornis als gevolg van hersenletsel. Mensen met afasie hebben in meer of mindere mate moeite met spreken, lezen, schrijven en taalbegrip. Per jaar krijgen 30.000 mensen afasie, toch is het onbekend en om die onbekendheid weg te nemen is er dus De Week van de Afasie, waarvan 'hersenprofessor' Erik Scherder ambassadeur is. Hieronder het verhaal van Eduard van Loon uit Valburg.  (8-10-2020)

  • Lees verder

    Vrijwilligerswerk bij Siza nog eenvoudiger

    Vrijwilligerswerk is dankbaar werk. Het kan zowel de vrijwilliger als degene die hulp ontvangt veel brengen. Maar niet iedereen kan op een vast tijdstip naar een vast adres om vrijwilligerswerk te doen. Om daarop in te spelen biedt Siza de mogelijkheid om ook eenmalig de handen uit de mouwen te steken. (6-10-2020)

  • Lees verder

    Eerste 14 Siza-appartementen in Julianakwartier geopend

    Siza heeft half september 14 appartementen voor mensen met niet aangeboren hersenletsel en/of lichamelijke beperkingen in het Julianakwartier geopend. Op de plek van het voormalige Julianaziekenhuis verzorgt Siza in totaal dertig appartementen waarvan de eerste 14 dus half september vrij komen. Cliënten worden zoveel mogelijk met technologie ondersteund. (18-9-2020)

  • Lees verder

    Pas na 10 jaar wist Patroy dat hij NAH heeft

    Vlak voor zijn twintigste verjaardag kreeg Patroy Wolterink uit Winterswijk een ernstig auto-ongeluk. Hij kwam met zijn hoofd hard tegen de voorruit van zijn auto aan. In het ziekenhuis werd hij helemaal nagekeken. Alles leek het nog te doen. Hij wist zich nog alles te herinneren. Er werd een hersenschudding geconstateerd en daarom werd hij de eerste dagen na het ongeluk om de twee uur wakker gemaakt door zijn moeder. Dat ging goed, Patroy bleef alert. Maar na een maand kreeg Patroy alsnog klachten. (16-9-2020)

  • Lees verder

    Siza opent nieuwe locaties in Rheden en Arnhem

    Siza heeft twee nieuwe locaties geopend: de Haverweg in Rheden en de Arnhemse Allee in Arnhem. “Tuurlijk is zo’n verhuizing spannend, nu in coronatijd al helemaal. Maar het is zo’n mooie plek!" (7-9-2020)

  • Lees verder

    Siza opent nieuw expertise centrum NAH in Eefde

    Medio september opent een nieuw expertise centrum in Eefde voor behandeling gericht op de chronische fase na niet aangeboren hersenletsel (NAH). In Nederland lopen maar liefst 140.000 mensen per jaar hersenletsel op als gevolg van ziektes en ongelukken. Nieske van Lith (fysiotherapeute en fysiek behandelaar REC-Eefde): ‘het nieuwe centrum in Eefde voorziet echt in een behoefte.’ (18-8-2020)

  • Lees verder

    Documentaire over transformatie Het Dorp bij Omroep Gelderland

    In de jaren 60 van de vorige eeuw was Het Dorp wereldnieuws. Mies Bouwman haalde in de eerste live tv-marathon ooit 22 miljoen gulden op, waarmee Het Dorp werd gebouwd: een unieke plek waar mensen met een beperking zo zelfstandig mogelijk bij elkaar konden wonen. Anno 2020 is Het Dorp nog steeds een bijzonder stukje Arnhem, maar wel een plek die toe was aan grootschalige vernieuwing. (3-7-2020)

Rendertime:0.187seconds(Logging enabled)