Gezondheid van mensen met verstandelijke beperking moet en kan verbeteren

Siza arts Esther Bakker is gepromoveerd op een voor Nederland (en ver daarbuiten) uniek onderwerp, waardoor de gezondheid van mensen met een verstandelijke beperking in heel Nederland (en ver daarbuiten!) kan verbeteren.

Ooit was Esther tropenarts in Mali, daarna werd ze consultatiearts. Ze merkte hierdoor dat ze het behandelen van mensen met ontwikkelingsachterstanden het meest interessant vond. Esther: ‘op het consultatiebureau zag ik een keer een baby die zware epilepsieaanvallen had. Dit jongetje hield het drankje dat die aanvallen zou moeten verminderen niet binnen. Hij was al diverse keren onderzocht op reflux. Het arme kind bleek ernstige obstipatie te hebben, hij zat plat gezegd vol poep en kon daarom dat drankje niet binnenhouden. Waarom kijkt een arts niet naar het hele kind, vroeg ik me af.’

De hele mens
En dat is precies wat Esther graag doet. Kijken naar de hele mens in relatie tot een achterstand of een beperking. Pas sinds het jaar 2000 is AVG (arts verstandelijk gehandicapten) een erkend specialisme en toen Esther een advertentie zag om dit specialisme te volgen dacht ze direct ‘bingo.’
En dat is het nog steeds, ze voelt zich als een vis in het water als AVG op ’s Koonings Jaght omdat je alle facetten van de gezondheidszorg moet inzetten om erachter te komen waarom iemand met een ontwikkelingsachterstand ziek is.

Dansen voor diagnose
Om een voorbeeld te geven: ‘er was een patiënt die last van haar rug had. Een huisarts doet dan normaal gesproken de proef van Lasègue, waarbij een patiënt een been moet optillen op de onderzoekstafel. Dat kon nu niet, ik ging naar deze vrouw toe die niet zelf kon vertellen wat eraan mankeerde. De begeleiding vertelde dat ze van dansen hield. Dus heb ik muziek opgezet en zijn we samen gaan dansen, waarbij ik haar de bewegingen liet doen die ik nodig had om te observeren. Je hebt humor nodig, creativiteit, out of the box denken. Heerlijk.’

In september 2013 begon Esther met een uniek onderzoek waar ze nu op is gepromoveerd aan de Radboud universiteit. De ingewikkelde naam van dit onderzoek zullen we de lezer besparen, de inhoud is veel belangwekkender.

Esther: ‘het is bekend dat mensen met verstandelijke beperkingen 20 jaar eerder overlijden aan behandelbare aandoeningen. Bijvoorbeeld aan ernstige obstipatie, waardoor uiteindelijk de darmen stil komen te liggen. Wij zeggen last te hebben van pijn in de buik rechts onderin, waarna de mogelijkheid van een blindedarmonsteking wordt onderzocht. Mensen met verstandelijke beperking hebben vaak een beperkt lichaamsbesef en ziekte inzicht. Daardoor is het constateren van een aandoening of ziekte lastiger.’

Proactief instrument
‘Daarnaast hebben mensen met een verstandelijke beperking een andere top 10 van aandoeningen. Zo komt reflux (brandend maagzuur) vaak voor bij mensen met een beperking en veel minder in de algemene populatie. De helft van de mensen met een vb woont in een zorginstelling, de andere helft krijgt zorg van de reguliere huisarts. Deze artsen zijn vaak niet bekend met de specifieke problemen, zoals die andere top 10 van aandoeningen.’
‘Ik heb een instrument ontwikkeld om huisartsen in staat te stellen betere proactieve hulp te bieden aan mensen met een vb. Dat proactieve is heel belangrijk omdat mensen met een beperking pas komen als er grote problemen zijn. Het instrument bestaat uit drie onderdelen.’

Holistische benadering
‘Het eerste deel is een vragenlijst om samen met begeleiders in te vullen. De lijst is zorgvuldig getoetst bij mensen met een vb en bestaat uit 64 vragen. Elke vraag staat voor een onderwerp. De vragen gaan niet alleen over lichamelijke aandoeningen, maar ook over de psyche en het leven van alledag. Heb je een zinvolle daginvulling bijvoorbeeld. Het is dus een holistische benadering, de mens met een vb wordt in zijn geheel gezien.’

‘Het tweede deel is een suggestie aan de huisarts welk lichamelijk onderzoek hij of zij standaard moet doen. Zo heeft 60 % van de mensen met een vb overgewicht. Een huisarts moet daarom bij elk onderzoek lengte, gewicht en bmi vaststellen. Het derde deel van mijn instrument is een actieplan. Wat doen we, wie voert het uit. Zodat voor iedereen duidelijk is wat er gebeurt. Dat klinkt simpel, maar is het in de praktijk vaak niet.’

De toekomst
Esther Bakker heeft ruim vijf jaar gewerkt aan dit voor Nederland unieke instrument, waar ze onlangs op gepromoveerd is. Maar nu gaat het eigenlijk pas beginnen. Haar ‘methode’ moet in de huisartsenpraktijk toegepast worden. Esther: ‘we onderzoeken momenteel hoe dat het beste kan. Voor diabetes en COPD bestaan preventieve screenings, standaard testen. Daar zou mijn methode goed in kunnen passen. Hoe dan ook is mijn streven dat elke patiënt met een verstandelijke beperking binnen vijf jaar standaard ieder jaar mijn ‘test’ aangeboden krijgt bij de huisarts. Die gezondheidsachterstand van mensen met een verstandelijke beperking moet en kan verbeterd worden.’

 Klik hier om de samenvatting met picto's van Esther Bakker's onderzoek te lezen.

(24-12-2018)

Nieuwsbericht

Lees verder
  • Lees verder

    Elderburen: in een gemeenschap trainen naar zelfstandigheid

    Deze maand verhuizen de eerste bewoners van Siza naar het spiksplinternieuwe Elderburen in het Arnhemse Elderveld. Elderburen is een bijzonder woonproject: het is namelijk een community (woongemeenschap) waar bewoners graag iets voor elkaar en de buurt betekenen. (14-9-2021)

  • Lees verder

    Informatiebijeenkomsten bij NAH expertisecentra Siza: verder met NAH

    Hoewel hersenletsel vaak ingrijpend is, duurt het soms jaren voordat het als zodanig wordt herkend. Soms zoeken mensen jaren naar hulp en dat is jammer, want er zijn goede behandelingen om te leren omgaan met hersenletsel. Hersenletsel kan ook leiden tot afasie, een taalstoornis. Leren omgaan met afasie stopt niet na de revalidatiefase; ook daarna valt er nog veel te bereiken. Bovendien kunnen zich nieuwe vragen voordoen. Wil je meer weten over wat er mogelijk is na niet-aangeboren hersenletsel (NAH) met of zonder afasie? Kom naar één van de inloopspreekuren van de Regionale Expertise- en afasiecentra NAH van Siza in Gelderland en Brabant. (13-9-2021)

  • Lees verder

    Maarten van der Weijden Foundation start Zwem4daagse bij 's Koonings Jaght

    Klaar voor de start? Af! Vandaag was de kick off van de Zwem4daagse van de Maarten van der Weijden Foundation in het zwembad van ’s Koonings Jaght. De Maarten van der Weijden Foundation wil het vernieuwende onderzoek van dr. Maarten Cuypers, prof. dr. Geraline Leusink en dr. Agnies van Eeghen naar het voorkomen van kanker bij mensen met een verstandelijke beperking graag mogelijk maken. (6-9-2021)

  • Lees verder

    Sophia heeft haar leven terug door leren omgaan met hersenletsel

    Elf jaar geleden voelde Sophia zich helemaal niet lekker toen ze, net terug van vakantie, de spullen uitpakte. De volgende dag sloeg haar hart op hol en bracht haar man Ko haar naar de Eerste Hulp. Onderweg voelde ze hoe haar mond scheef zakte. (30-8-2021)

  • Lees verder

    Nieuwe woonlocatie voor mensen met lvb en ASS

    In 2022 opent Siza een gloednieuwe locatie aan de Vogelwikkestraat in Arnhem. De woningen zijn bedoeld voor mensen met een lichtverstandelijke beperking en/ of autisme. "Deze nieuwe locatie is het antwoord op de veranderende hulpvraag van cliënten.” (6-8-2021)

  • Lees verder

    Benoeming van 2 leden raad van toezicht Siza

    Met ingang van 1 september 2021 worden Gertrude van den Brink, bestuurder en adviseur in de zorg, en Tanja Enninga, organisatieadviseur, senior onderzoeker en toezichthouder, benoemd als leden van de raad van toezicht. (29-7-2021)

  • Lees verder

    Coronavirus: welke maatregelen neemt Siza? (Update 29 juni)

    Bij Siza hebben wij de zorg voor kwetsbare mensen. Daarom vertalen we de (uitgebreide) maatregelen voor Nederland, naar maatregelen voor onze medewerkers en cliënten. In dit bericht lees je hoe we dat doen op een zo veilig mogelijke manier voor onze cliënten, medewerkers en verwanten. (29-6-2021)

  • Lees verder

    Dag van Overprikkeling: extra prikkels door corona

    De lockdown vanwege corona hakte er extra in voor mensen met niet aangeboren hersenletsel, maar de terugkeer naar normaal is voor hen nu óók heftig. Op de Dag van de Overprikkeling (23 juni) wordt extra begrip gevraagd voor mensen die snel overprikkeld raken, zoals de Arnhemse Willy Zock. (23-6-2021)

  • Lees verder

    'Aanvoelen van kinderen met complexe beperkingen is zo belangrijk'

    Imke is de moeder van de 15-jarige Suze die met complexe meervoudige beperkingen is geboren. Ze wonen nu nog samen in Moergestel, maar in augustus verhuist Suze naar de nieuwe locatie Tuinhuis aan de Berglandweg in Tilburg. Imke heeft jaren gehoopt dat er een woonvoorziening van Siza zou komen voor kinderen als Suze en nu is het eindelijk zover. Om nieuwe medewerkers te werven voor de Berglandweg, organiseert Siza 12 juni een inloop. (8-6-2021)

  • Lees verder

    Coronavaccinatie bij Siza (Update 26 februari)

    Siza is donderdag 4 februari gestart met het geven van de prik aan cliënten die bij Siza wonen en geen eigen huisarts in de wijk hebben. (7-5-2021)

Rendertime:0.407seconds(Logging enabled)