Gezondheid van mensen met verstandelijke beperking moet en kan verbeteren

Siza arts Esther Bakker is gepromoveerd op een voor Nederland (en ver daarbuiten) uniek onderwerp, waardoor de gezondheid van mensen met een verstandelijke beperking in heel Nederland (en ver daarbuiten!) kan verbeteren.

Ooit was Esther tropenarts in Mali, daarna werd ze consultatiearts. Ze merkte hierdoor dat ze het behandelen van mensen met ontwikkelingsachterstanden het meest interessant vond. Esther: ‘op het consultatiebureau zag ik een keer een baby die zware epilepsieaanvallen had. Dit jongetje hield het drankje dat die aanvallen zou moeten verminderen niet binnen. Hij was al diverse keren onderzocht op reflux. Het arme kind bleek ernstige obstipatie te hebben, hij zat plat gezegd vol poep en kon daarom dat drankje niet binnenhouden. Waarom kijkt een arts niet naar het hele kind, vroeg ik me af.’

De hele mens
En dat is precies wat Esther graag doet. Kijken naar de hele mens in relatie tot een achterstand of een beperking. Pas sinds het jaar 2000 is AVG (arts verstandelijk gehandicapten) een erkend specialisme en toen Esther een advertentie zag om dit specialisme te volgen dacht ze direct ‘bingo.’
En dat is het nog steeds, ze voelt zich als een vis in het water als AVG op ’s Koonings Jaght omdat je alle facetten van de gezondheidszorg moet inzetten om erachter te komen waarom iemand met een ontwikkelingsachterstand ziek is.

Dansen voor diagnose
Om een voorbeeld te geven: ‘er was een patiënt die last van haar rug had. Een huisarts doet dan normaal gesproken de proef van Lasègue, waarbij een patiënt een been moet optillen op de onderzoekstafel. Dat kon nu niet, ik ging naar deze vrouw toe die niet zelf kon vertellen wat eraan mankeerde. De begeleiding vertelde dat ze van dansen hield. Dus heb ik muziek opgezet en zijn we samen gaan dansen, waarbij ik haar de bewegingen liet doen die ik nodig had om te observeren. Je hebt humor nodig, creativiteit, out of the box denken. Heerlijk.’

In september 2013 begon Esther met een uniek onderzoek waar ze nu op is gepromoveerd aan de Radboud universiteit. De ingewikkelde naam van dit onderzoek zullen we de lezer besparen, de inhoud is veel belangwekkender.

Esther: ‘het is bekend dat mensen met verstandelijke beperkingen 20 jaar eerder overlijden aan behandelbare aandoeningen. Bijvoorbeeld aan ernstige obstipatie, waardoor uiteindelijk de darmen stil komen te liggen. Wij zeggen last te hebben van pijn in de buik rechts onderin, waarna de mogelijkheid van een blindedarmonsteking wordt onderzocht. Mensen met verstandelijke beperking hebben vaak een beperkt lichaamsbesef en ziekte inzicht. Daardoor is het constateren van een aandoening of ziekte lastiger.’

Proactief instrument
‘Daarnaast hebben mensen met een verstandelijke beperking een andere top 10 van aandoeningen. Zo komt reflux (brandend maagzuur) vaak voor bij mensen met een beperking en veel minder in de algemene populatie. De helft van de mensen met een vb woont in een zorginstelling, de andere helft krijgt zorg van de reguliere huisarts. Deze artsen zijn vaak niet bekend met de specifieke problemen, zoals die andere top 10 van aandoeningen.’
‘Ik heb een instrument ontwikkeld om huisartsen in staat te stellen betere proactieve hulp te bieden aan mensen met een vb. Dat proactieve is heel belangrijk omdat mensen met een beperking pas komen als er grote problemen zijn. Het instrument bestaat uit drie onderdelen.’

Holistische benadering
‘Het eerste deel is een vragenlijst om samen met begeleiders in te vullen. De lijst is zorgvuldig getoetst bij mensen met een vb en bestaat uit 64 vragen. Elke vraag staat voor een onderwerp. De vragen gaan niet alleen over lichamelijke aandoeningen, maar ook over de psyche en het leven van alledag. Heb je een zinvolle daginvulling bijvoorbeeld. Het is dus een holistische benadering, de mens met een vb wordt in zijn geheel gezien.’

‘Het tweede deel is een suggestie aan de huisarts welk lichamelijk onderzoek hij of zij standaard moet doen. Zo heeft 60 % van de mensen met een vb overgewicht. Een huisarts moet daarom bij elk onderzoek lengte, gewicht en bmi vaststellen. Het derde deel van mijn instrument is een actieplan. Wat doen we, wie voert het uit. Zodat voor iedereen duidelijk is wat er gebeurt. Dat klinkt simpel, maar is het in de praktijk vaak niet.’

De toekomst
Esther Bakker heeft ruim vijf jaar gewerkt aan dit voor Nederland unieke instrument, waar ze onlangs op gepromoveerd is. Maar nu gaat het eigenlijk pas beginnen. Haar ‘methode’ moet in de huisartsenpraktijk toegepast worden. Esther: ‘we onderzoeken momenteel hoe dat het beste kan. Voor diabetes en COPD bestaan preventieve screenings, standaard testen. Daar zou mijn methode goed in kunnen passen. Hoe dan ook is mijn streven dat elke patiënt met een verstandelijke beperking binnen vijf jaar standaard ieder jaar mijn ‘test’ aangeboden krijgt bij de huisarts. Die gezondheidsachterstand van mensen met een verstandelijke beperking moet en kan verbeterd worden.’

 Klik hier om de samenvatting met picto's van Esther Bakker's onderzoek te lezen.

(24-12-2018)

Nieuwsbericht

Lees verder
  • Lees verder

    Vrijwilliger Astra krijgt net zoveel terug als ze geeft

    Om in conditie te blijven wandelt Astra graag van haar woonplaats Velp naar Arnhem. Maar in je uppie lopen vindt ze maar saai, dus zocht ze een wandelmaatje. Door een advertentie van Siza kwam Astra in contact met Levinia, die het syndroom van Down heeft. Ruim drie jaar later hebben Astra en Levinia dankzij hun wandelingen zo’n bijzondere band dat Astra er zelfs een vrijwilligersprijs mee won. (22-7-2019)

  • Lees verder

    Ecovat niet haalbaar op Het Dorp

    In het nieuwe Dorp komt een ander systeem om duurzame energie op te wekken en te gebruiken. Siza wilde samen met Ecovat ervoor zorgen dat er een nieuw collectief duurzaam energiesysteem zou komen in het nieuwe Dorp. Siza kiest nu voor een andere variant van duurzame energievoorziening. (11-7-2019)

  • Rob Hoogma en Julianne Meijers

    Julianne Meijers nieuwe voorzitter raad van bestuur Siza, Rob Hoogma volledig naar Academy Het Dorp

    Per 1 januari 2020 gaat Rob Hoogma volledig werken voor Academy Het Dorp. De raad van toezicht van Siza benoemt per die datum Julianne Meijers als voorzitter van de raad van bestuur. (2-7-2019)

  • Astra is de winnares van de Gouden Sleutel 2019

    Gouden Sleutel 2019 uitgereikt aan Astra en haar wandelmaatje Levinia

    Op de 3e verdieping van het Gelredome in Arnhem werd woensdagavond 12 juni een bijzondere én makkelijke thuiswedstrijd gespeeld, we speelden namelijk allemaal voor hetzelfde team: Team Siza. De wedstrijd draaide om de Gouden Sleutel, die werd uitgereikt aan Astra. Zij kreeg deze blijk van waardering voor haar uitzonderlijke inzet als vrijwilliger bij Siza. De Gouden Sleutel is ontworpen door Marco de Leeuw van DesignXAmbacht en gemaakt door cliënten van Siza. (19-6-2019)

  • Geraline Leusink

    Zorg voor mensen met VB moet beter, vindt 'onze' Geraline Leusink

    De medisch directeur van Siza, Geraline Leusink, is sinds kort ook de enige hoogleraar Geneeskunde voor mensen met een verstandelijke beperking in Nederland. Zij schreef afgelopen zaterdag een opiniestuk in het Brabants Dagblad, waarin ze betoogt dat de zorg voor mensen met verstandelijke beperkingen cruciaal is. (18-6-2019)

  • Lees verder

    5 jaar afasiecentrum Arnhem: Jolanda heeft er baat bij

    Het Afasiecentrum van Siza in Arnhem bestaat donderdag 6 juni precies 5 jaar. Reden om stil te staan bij het grote belang van goede opvang van mensen met deze taalstoornis waardoor spreken, lezen, schrijven en taalbegrip aangetast kunnen worden. Afasie is bijna altijd het gevolg van niet aangeboren hersenletsel. Door ziektes of ongelukken lopen per jaar maar liefst zo’n 140.000 Nederlanders deze hersenschade op. Zo’n 20 procent van deze mensen heeft ook afasie. Hoe ingrijpend dat is blijkt wel uit het relaas van Jolanda van Brink-Polman. (5-6-2019)

  • Lees verder

    Kwaliteitsrapport 2018 staat online

    In het kwaliteitsrapport 2018 laten we zien hoe cliënten, verwanten en medewerkers de kwaliteit van onze zorg en dienstverlening ervaren. We vertellen over wat goed gaat. Maar ook wat volgens ons beter zou kunnen. En wat we in 2019 willen veranderen of verbeteren. (31-5-2019)

  • Lees verder

    Camping Kooningsveld heeft eerste Arnhemse tiny house voor vakantie

    Je bent omgeven door groen en rust. Reeën en herten dartelen in je voortuin. Je kunt wandelen en fietsen in een prachtige omgeving nabij de Veluwe. En als je wil, kun je zo het gezellige Arnhem in. Klinkt dat goed? Minicamping Kooningsveld bood al 15 heerlijke kampeerplaatsen, nu kun je er ook de allereerste vakantie tiny house in Arnhem huren! (30-5-2019)

  • Lees meer

    6 juli: informatieochtend omgaan met gevolgen van hersenletsel

    Jaarlijks lopen naar schatting 120.000 mensen hersenletsel op, door ziektes of ongelukken. Er zijn goede programma’s om mensen met dit niet-aangeboren hersenletsel (NAH) te leren omgaan met hun beperkingen, maar helaas zijn die vaak onbekend, ook bij verwijzers. Om die onbekendheid weg te nemen organiseert het Regionaal Expertisecentrum NAH van Siza op zaterdag 6 juli van 10.00 tot 12.00 uur een informatieochtend in Barneveld. (27-5-2019)

  • Lees verder

    Grenzen verleggen: Mike bestijgt ‘Le Grand Ballon’

    Op zaterdag 1 juni is het zover. Dan bestijgt Mike van Luffelen de 1450 meter hoge berg ‘Le Grand Ballon’ in de Vogezen en zal blijken of zijn maandenlange training met begeleider Tony Krah voldoende was om deze mijlpaal in zijn leven te bereiken. (24-5-2019)

Rendertime:0.215seconds(Logging enabled)