Gezondheid van mensen met verstandelijke beperking moet en kan verbeteren

Siza arts Esther Bakker is gepromoveerd op een voor Nederland (en ver daarbuiten) uniek onderwerp, waardoor de gezondheid van mensen met een verstandelijke beperking in heel Nederland (en ver daarbuiten!) kan verbeteren.

Ooit was Esther tropenarts in Mali, daarna werd ze consultatiearts. Ze merkte hierdoor dat ze het behandelen van mensen met ontwikkelingsachterstanden het meest interessant vond. Esther: ‘op het consultatiebureau zag ik een keer een baby die zware epilepsieaanvallen had. Dit jongetje hield het drankje dat die aanvallen zou moeten verminderen niet binnen. Hij was al diverse keren onderzocht op reflux. Het arme kind bleek ernstige obstipatie te hebben, hij zat plat gezegd vol poep en kon daarom dat drankje niet binnenhouden. Waarom kijkt een arts niet naar het hele kind, vroeg ik me af.’

De hele mens
En dat is precies wat Esther graag doet. Kijken naar de hele mens in relatie tot een achterstand of een beperking. Pas sinds het jaar 2000 is AVG (arts verstandelijk gehandicapten) een erkend specialisme en toen Esther een advertentie zag om dit specialisme te volgen dacht ze direct ‘bingo.’
En dat is het nog steeds, ze voelt zich als een vis in het water als AVG op ’s Koonings Jaght omdat je alle facetten van de gezondheidszorg moet inzetten om erachter te komen waarom iemand met een ontwikkelingsachterstand ziek is.

Dansen voor diagnose
Om een voorbeeld te geven: ‘er was een patiënt die last van haar rug had. Een huisarts doet dan normaal gesproken de proef van Lasègue, waarbij een patiënt een been moet optillen op de onderzoekstafel. Dat kon nu niet, ik ging naar deze vrouw toe die niet zelf kon vertellen wat eraan mankeerde. De begeleiding vertelde dat ze van dansen hield. Dus heb ik muziek opgezet en zijn we samen gaan dansen, waarbij ik haar de bewegingen liet doen die ik nodig had om te observeren. Je hebt humor nodig, creativiteit, out of the box denken. Heerlijk.’

In september 2013 begon Esther met een uniek onderzoek waar ze nu op is gepromoveerd aan de Radboud universiteit. De ingewikkelde naam van dit onderzoek zullen we de lezer besparen, de inhoud is veel belangwekkender.

Esther: ‘het is bekend dat mensen met verstandelijke beperkingen 20 jaar eerder overlijden aan behandelbare aandoeningen. Bijvoorbeeld aan ernstige obstipatie, waardoor uiteindelijk de darmen stil komen te liggen. Wij zeggen last te hebben van pijn in de buik rechts onderin, waarna de mogelijkheid van een blindedarmonsteking wordt onderzocht. Mensen met verstandelijke beperking hebben vaak een beperkt lichaamsbesef en ziekte inzicht. Daardoor is het constateren van een aandoening of ziekte lastiger.’

Proactief instrument
‘Daarnaast hebben mensen met een verstandelijke beperking een andere top 10 van aandoeningen. Zo komt reflux (brandend maagzuur) vaak voor bij mensen met een beperking en veel minder in de algemene populatie. De helft van de mensen met een vb woont in een zorginstelling, de andere helft krijgt zorg van de reguliere huisarts. Deze artsen zijn vaak niet bekend met de specifieke problemen, zoals die andere top 10 van aandoeningen.’
‘Ik heb een instrument ontwikkeld om huisartsen in staat te stellen betere proactieve hulp te bieden aan mensen met een vb. Dat proactieve is heel belangrijk omdat mensen met een beperking pas komen als er grote problemen zijn. Het instrument bestaat uit drie onderdelen.’

Holistische benadering
‘Het eerste deel is een vragenlijst om samen met begeleiders in te vullen. De lijst is zorgvuldig getoetst bij mensen met een vb en bestaat uit 64 vragen. Elke vraag staat voor een onderwerp. De vragen gaan niet alleen over lichamelijke aandoeningen, maar ook over de psyche en het leven van alledag. Heb je een zinvolle daginvulling bijvoorbeeld. Het is dus een holistische benadering, de mens met een vb wordt in zijn geheel gezien.’

‘Het tweede deel is een suggestie aan de huisarts welk lichamelijk onderzoek hij of zij standaard moet doen. Zo heeft 60 % van de mensen met een vb overgewicht. Een huisarts moet daarom bij elk onderzoek lengte, gewicht en bmi vaststellen. Het derde deel van mijn instrument is een actieplan. Wat doen we, wie voert het uit. Zodat voor iedereen duidelijk is wat er gebeurt. Dat klinkt simpel, maar is het in de praktijk vaak niet.’

De toekomst
Esther Bakker heeft ruim vijf jaar gewerkt aan dit voor Nederland unieke instrument, waar ze onlangs op gepromoveerd is. Maar nu gaat het eigenlijk pas beginnen. Haar ‘methode’ moet in de huisartsenpraktijk toegepast worden. Esther: ‘we onderzoeken momenteel hoe dat het beste kan. Voor diabetes en COPD bestaan preventieve screenings, standaard testen. Daar zou mijn methode goed in kunnen passen. Hoe dan ook is mijn streven dat elke patiënt met een verstandelijke beperking binnen vijf jaar standaard ieder jaar mijn ‘test’ aangeboden krijgt bij de huisarts. Die gezondheidsachterstand van mensen met een verstandelijke beperking moet en kan verbeterd worden.’

 Klik hier om de samenvatting met picto's van Esther Bakker's onderzoek te lezen.

(24-12-2018)

Lees verder
  • Lees verder

    13 april: NAH-informatieochtend bij Regionaal Expertisecentrum Arnhem

    Jaarlijks lopen naar schatting 120.000 mensen hersenletsel op, door ziektes of ongelukken. Er zijn goede programma’s om mensen met dit niet-aangeboren hersenletsel (NAH) te leren omgaan met hun beperkingen, maar helaas zijn die vaak onbekend, ook bij verwijzers. Om die onbekendheid weg te nemen organiseert het Regionaal Expertisecentrum NAH van Siza op zaterdag 13 april van 10.00 tot 12.00 uur een informatieochtend in Arnhem. (22-3-2019)

  • Lees verder

    Social Return bij ’s Koonings Jaght: win-win

    Siza Dienstverlening 's Koonings Jaght (SKJ) is een werkplek voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Sinds enkele maanden zijn zij een leuke samenwerking aangegaan met een aantal bedrijven; de cliëntmedewerkers van Siza Dienstverlening SKJ helpen bij klussen. Het blijkt een bijzondere leerschool waarmee ze niet alleen ervaring maar ook zelfvertrouwen opdoen. En de organisaties hebben extra handjes! (19-3-2019)

  • Lees verder

    Eerste studenten Smart Health Opleiding ontvangen certificaat

    Technologie speelt een steeds prominentere rol in de zorg. Het is dus belangrijk dat zorgmedewerkers die techniek als een vanzelfsprekend onderdeel in hun werk toepassen, maar de praktijk wijst nog vaak anders uit. Daarom startten Siza en de HAN (Hogeschool van Arnhem en Nijmegen) vanuit Academy Het Dorp de Smart Health Opleiding. Gisteren kreeg de eerste lichting van 18 studenten hun Smart Health certificaat. (22-2-2019)

  • Lees verder

    Succesvolle pilot over energie voor mensen met NAH

    “Indrukwekkend en inspirerend,” noemt Tia de Groot de motivatie van de deelnemers aan een pilot voor grip op energie. Twaalf weken lang gingen zes deelnemers met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) vanuit dagbesteding aan de slag met een programma om hun energie beter te verdelen. Het bleek een succes: “er zijn prachtige resultaten geboekt en veel doelen behaald.” (1-2-2019)

  • Lees verder

    Gezocht: leden voor klankbordgroep EVB+ in beeld!

    Onderzoekers van het onderzoek EVB+ in beeld! zijn op zoek naar 12 leden voor de klankbordgroep. (29-1-2019)

  • Lees verder

    Bijzonder promotieonderzoek: samenwerken met onderzoekers met verstandelijke beperking

    Hoe kunnen wetenschappers in onderzoek écht samenwerken met mensen met een verstandelijke beperking? Op dit onderwerp promoveerde Tessa Frankena, onder andere coördinator Medische Dienst Het Dorp bij Siza, op maandag 14 januari aan Radboud Universiteit in Nijmegen. (24-1-2019)

  • Lees verder

    Regeling kosten dienstverlening 2019

    Woon of logeer je bij Siza, dan worden niet altijd alle kosten vanuit de Wet langdurige zorg of Zorgverzekeringswet vergoed. Het kan zijn dat je voor aanvullende diensten zelf moet betalen. (11-12-2018)

  • Lees verder

    Kernteam rondom cliënt Remco wint eerste Parel van Siza

    Deze trotse Siza collega’s zijn tijdens een feestelijke avond verkozen tot De Parel van Siza. Het kernteam rondom bewoner Remco op ’s Koonings Jaght werd door de aanwezige collega’s tot Parel gekozen voor hun zelfreflectie, geduld en vermogen om écht te kijken en te luisteren naar Remco. (29-11-2018)

  • Lees verder

    Saskia van Atelier 23 wint kunstprijs

    Saskia Offerman van Atelier 23 op De Buitenplaats, is één van de winnaars van het Kunstcongres in museum MORE in Gorssel. (19-10-2018)

  • Lees verder

    Extra budget om werkdruk te verlichten

    In Klik, een vakblad voor medewerkers in de gehandicaptenzorg, vertellen Siza medewerkers over hun eigen plannen om de werkdruk te verlagen. Begin dit jaar stelde Siza namelijk 1,5 miljoen euro beschikbaar waarop bijna alle locaties (zo'n 150) reageerde. Lees de positieve verhalen van medewerkers Joost, Paulien, Melanie, Ariska en Mike. (2-10-2018)

Rendertime:0.342seconds(Logging enabled)