Gezondheid van mensen met verstandelijke beperking moet en kan verbeteren

Siza arts Esther Bakker is gepromoveerd op een voor Nederland (en ver daarbuiten) uniek onderwerp, waardoor de gezondheid van mensen met een verstandelijke beperking in heel Nederland (en ver daarbuiten!) kan verbeteren.

Ooit was Esther tropenarts in Mali, daarna werd ze consultatiearts. Ze merkte hierdoor dat ze het behandelen van mensen met ontwikkelingsachterstanden het meest interessant vond. Esther: ‘op het consultatiebureau zag ik een keer een baby die zware epilepsieaanvallen had. Dit jongetje hield het drankje dat die aanvallen zou moeten verminderen niet binnen. Hij was al diverse keren onderzocht op reflux. Het arme kind bleek ernstige obstipatie te hebben, hij zat plat gezegd vol poep en kon daarom dat drankje niet binnenhouden. Waarom kijkt een arts niet naar het hele kind, vroeg ik me af.’

De hele mens
En dat is precies wat Esther graag doet. Kijken naar de hele mens in relatie tot een achterstand of een beperking. Pas sinds het jaar 2000 is AVG (arts verstandelijk gehandicapten) een erkend specialisme en toen Esther een advertentie zag om dit specialisme te volgen dacht ze direct ‘bingo.’
En dat is het nog steeds, ze voelt zich als een vis in het water als AVG op ’s Koonings Jaght omdat je alle facetten van de gezondheidszorg moet inzetten om erachter te komen waarom iemand met een ontwikkelingsachterstand ziek is.

Dansen voor diagnose
Om een voorbeeld te geven: ‘er was een patiënt die last van haar rug had. Een huisarts doet dan normaal gesproken de proef van Lasègue, waarbij een patiënt een been moet optillen op de onderzoekstafel. Dat kon nu niet, ik ging naar deze vrouw toe die niet zelf kon vertellen wat eraan mankeerde. De begeleiding vertelde dat ze van dansen hield. Dus heb ik muziek opgezet en zijn we samen gaan dansen, waarbij ik haar de bewegingen liet doen die ik nodig had om te observeren. Je hebt humor nodig, creativiteit, out of the box denken. Heerlijk.’

In september 2013 begon Esther met een uniek onderzoek waar ze nu op is gepromoveerd aan de Radboud universiteit. De ingewikkelde naam van dit onderzoek zullen we de lezer besparen, de inhoud is veel belangwekkender.

Esther: ‘het is bekend dat mensen met verstandelijke beperkingen 20 jaar eerder overlijden aan behandelbare aandoeningen. Bijvoorbeeld aan ernstige obstipatie, waardoor uiteindelijk de darmen stil komen te liggen. Wij zeggen last te hebben van pijn in de buik rechts onderin, waarna de mogelijkheid van een blindedarmonsteking wordt onderzocht. Mensen met verstandelijke beperking hebben vaak een beperkt lichaamsbesef en ziekte inzicht. Daardoor is het constateren van een aandoening of ziekte lastiger.’

Proactief instrument
‘Daarnaast hebben mensen met een verstandelijke beperking een andere top 10 van aandoeningen. Zo komt reflux (brandend maagzuur) vaak voor bij mensen met een beperking en veel minder in de algemene populatie. De helft van de mensen met een vb woont in een zorginstelling, de andere helft krijgt zorg van de reguliere huisarts. Deze artsen zijn vaak niet bekend met de specifieke problemen, zoals die andere top 10 van aandoeningen.’
‘Ik heb een instrument ontwikkeld om huisartsen in staat te stellen betere proactieve hulp te bieden aan mensen met een vb. Dat proactieve is heel belangrijk omdat mensen met een beperking pas komen als er grote problemen zijn. Het instrument bestaat uit drie onderdelen.’

Holistische benadering
‘Het eerste deel is een vragenlijst om samen met begeleiders in te vullen. De lijst is zorgvuldig getoetst bij mensen met een vb en bestaat uit 64 vragen. Elke vraag staat voor een onderwerp. De vragen gaan niet alleen over lichamelijke aandoeningen, maar ook over de psyche en het leven van alledag. Heb je een zinvolle daginvulling bijvoorbeeld. Het is dus een holistische benadering, de mens met een vb wordt in zijn geheel gezien.’

‘Het tweede deel is een suggestie aan de huisarts welk lichamelijk onderzoek hij of zij standaard moet doen. Zo heeft 60 % van de mensen met een vb overgewicht. Een huisarts moet daarom bij elk onderzoek lengte, gewicht en bmi vaststellen. Het derde deel van mijn instrument is een actieplan. Wat doen we, wie voert het uit. Zodat voor iedereen duidelijk is wat er gebeurt. Dat klinkt simpel, maar is het in de praktijk vaak niet.’

De toekomst
Esther Bakker heeft ruim vijf jaar gewerkt aan dit voor Nederland unieke instrument, waar ze onlangs op gepromoveerd is. Maar nu gaat het eigenlijk pas beginnen. Haar ‘methode’ moet in de huisartsenpraktijk toegepast worden. Esther: ‘we onderzoeken momenteel hoe dat het beste kan. Voor diabetes en COPD bestaan preventieve screenings, standaard testen. Daar zou mijn methode goed in kunnen passen. Hoe dan ook is mijn streven dat elke patiënt met een verstandelijke beperking binnen vijf jaar standaard ieder jaar mijn ‘test’ aangeboden krijgt bij de huisarts. Die gezondheidsachterstand van mensen met een verstandelijke beperking moet en kan verbeterd worden.’

 Klik hier om de samenvatting met picto's van Esther Bakker's onderzoek te lezen.

(24-12-2018)

Lees verder
  • Lees verder

    Sollicitant is de baas bij Siza

    Werken in de zorg wordt complexer, ook bij Siza. Het vinden van gekwalificeerde medewerkers in de gehandicaptenzorg is een urgent probleem. Dat stelt andere eisen aan werving en selectie en dus pakt Siza de zaken nu grondig aan: voortaan doet een speciaal ingericht recruitmentteam de werving en eerste kennismaking met nieuwe medewerkers, ondersteund door een slimme website. Uitgangspunt: de sollicitant is de baas. (26-9-2018)

  • Lees verder

    Kom naar de inloopochtenden NAH

    Jaarlijks lopen naar schatting 120.000 mensen hersenletsel op, bijvoorbeeld door een herseninfarct, ongeluk, tumor of ziektes als MS en Alzheimer. De gevolgen van dit niet aangeboren hersenletsel (NAH) zijn enorm voor de getroffen persoon en zijn omgeving. Er zijn goede programma’s om mensen met NAH te leren omgaan met hun beperkingen, maar helaas zijn die vaak onbekend, ook bij verwijzers. Om die onbekendheid weg te nemen organiseert het Regionaal Expertisecentrum NAH van Siza 3 inloopochtenden. (12-9-2018)

  • Lees verder

    Handgemaakte producten van Siza te koop bij Mrs. Wizzle

    Vanaf 1 September zijn de leuke, handgemaakte producten die de cliënten van het houtwerkcentrum en de Glas in lood activiteit in Tilburg hebben gemaakt, te koop bij Mrs. Wizzle in Diessen. (10-9-2018)

  • Lees verder

    Brandveiligheid van groot belang

    In het kader van het veiligheidsproject 'Geen nood bij brand! Veiligheid in de zorg' bracht de Brandweer van regio Gelderland-Midden op 29 augustus een bezoek aan onze locatie 's Koonings Jaght. Cliënten en medewerkers konden meedoen aan allerlei activiteiten, maar wel met een serieus doel: brandveilig gedrag stimuleren en leren hoe hierin samen te werken. Het was een geslaagde dag! (30-8-2018)

  • Lees verder

    Acceptatie is het moeilijkst

    De Barneveldse Courant ging in gesprek met twee cliënten Els en Martin van het net geopende NAH centrum in Voorthuizen. Lees hun openhartige verhaal over de impact van een Niet aangeboren hersenletsel. En hoe je er mee leert omgaan. (30-8-2018)

  • Lees verder

    Tweede Kamerlid Sophie Hermans op bezoek

    Tweede Kamerlid Sophie Hermans en twee leden van de Vereniging gehandicaptenzorg Nederland (VGN) waren afgelopen maandag op bezoek bij Bakkerij Eigen Deeg op het Dorp. Zij spraken met de (leerling)bakkers over hun werk, ambities en uitdagingen. (30-8-2018)

  • Lees verder

    Expertisecentrum van Siza in het AD

    In de weekendbijlage van het AD staat een groot artikel over de opening van het zesde expertisecentrum NAH (niet aangeboren hersenletsel) in Voorthuizen, met een persoonlijk verhaal erbij van Patrick. Hij heeft NAH en vertelt hoe zijn leven weer probeert op te pakken. (30-7-2018)

  • Lees verder

    BordjeVol helpt mantelzorgers om hulp te vragen

    Op 4 juni ontving minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het eerste exemplaar van BordjeVol. Het leverde al direct veel enthousiaste reacties op vanuit de zorg- en welzijnswereld. (19-7-2018)

  • VGN Gehandicaptenzorgprijs 2018

    Siza genomineerd voor innovatieprijs gehandicaptenzorg

    Met het project 'Power Tools' is Siza genomineerd voor de de gehandicaptenzorgprijs 2018, die de VGN jaarlijks uitreikt aan innovatieve projecten binnen de zorg. Power Tools is een leermethode, waarin cliënten met cognitieve beperkingen, zorgprofessionals en kennisinstituten samen technologie ontwerpen met het doel zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie te vergroten. Denk hierbij aan apps of games die structuur bieden aan alledaagse taken. (12-7-2018)

  • Lees verder

    Nieuw centrum voor mensen met hersenletsel in Voorthuizen

    Siza opent een nieuw expertisecentrum voor mensen met niet aangeboren hersenletsel (NAH) in Voorthuizen. De teller van deze specialistische hulp komt hiermee op zes locaties. Cognitief trainer Judith Dousi: ‘onze behandelmethodes slaan aan. We willen zoveel mogelijk mensen met niet aangeboren hersenletsel én hun familie regionaal ondersteunen, dus Voorthuizen is zeker niet het laatste centrum dat we starten.’ (28-6-2018)

Rendertime:0.154seconds(Logging enabled)