Gezondheid van mensen met verstandelijke beperking moet en kan verbeteren

Siza arts Esther Bakker is gepromoveerd op een voor Nederland (en ver daarbuiten) uniek onderwerp, waardoor de gezondheid van mensen met een verstandelijke beperking in heel Nederland (en ver daarbuiten!) kan verbeteren.

Ooit was Esther tropenarts in Mali, daarna werd ze consultatiearts. Ze merkte hierdoor dat ze het behandelen van mensen met ontwikkelingsachterstanden het meest interessant vond. Esther: ‘op het consultatiebureau zag ik een keer een baby die zware epilepsieaanvallen had. Dit jongetje hield het drankje dat die aanvallen zou moeten verminderen niet binnen. Hij was al diverse keren onderzocht op reflux. Het arme kind bleek ernstige obstipatie te hebben, hij zat plat gezegd vol poep en kon daarom dat drankje niet binnenhouden. Waarom kijkt een arts niet naar het hele kind, vroeg ik me af.’

De hele mens
En dat is precies wat Esther graag doet. Kijken naar de hele mens in relatie tot een achterstand of een beperking. Pas sinds het jaar 2000 is AVG (arts verstandelijk gehandicapten) een erkend specialisme en toen Esther een advertentie zag om dit specialisme te volgen dacht ze direct ‘bingo.’
En dat is het nog steeds, ze voelt zich als een vis in het water als AVG op ’s Koonings Jaght omdat je alle facetten van de gezondheidszorg moet inzetten om erachter te komen waarom iemand met een ontwikkelingsachterstand ziek is.

Dansen voor diagnose
Om een voorbeeld te geven: ‘er was een patiënt die last van haar rug had. Een huisarts doet dan normaal gesproken de proef van Lasègue, waarbij een patiënt een been moet optillen op de onderzoekstafel. Dat kon nu niet, ik ging naar deze vrouw toe die niet zelf kon vertellen wat eraan mankeerde. De begeleiding vertelde dat ze van dansen hield. Dus heb ik muziek opgezet en zijn we samen gaan dansen, waarbij ik haar de bewegingen liet doen die ik nodig had om te observeren. Je hebt humor nodig, creativiteit, out of the box denken. Heerlijk.’

In september 2013 begon Esther met een uniek onderzoek waar ze nu op is gepromoveerd aan de Radboud universiteit. De ingewikkelde naam van dit onderzoek zullen we de lezer besparen, de inhoud is veel belangwekkender.

Esther: ‘het is bekend dat mensen met verstandelijke beperkingen 20 jaar eerder overlijden aan behandelbare aandoeningen. Bijvoorbeeld aan ernstige obstipatie, waardoor uiteindelijk de darmen stil komen te liggen. Wij zeggen last te hebben van pijn in de buik rechts onderin, waarna de mogelijkheid van een blindedarmonsteking wordt onderzocht. Mensen met verstandelijke beperking hebben vaak een beperkt lichaamsbesef en ziekte inzicht. Daardoor is het constateren van een aandoening of ziekte lastiger.’

Proactief instrument
‘Daarnaast hebben mensen met een verstandelijke beperking een andere top 10 van aandoeningen. Zo komt reflux (brandend maagzuur) vaak voor bij mensen met een beperking en veel minder in de algemene populatie. De helft van de mensen met een vb woont in een zorginstelling, de andere helft krijgt zorg van de reguliere huisarts. Deze artsen zijn vaak niet bekend met de specifieke problemen, zoals die andere top 10 van aandoeningen.’
‘Ik heb een instrument ontwikkeld om huisartsen in staat te stellen betere proactieve hulp te bieden aan mensen met een vb. Dat proactieve is heel belangrijk omdat mensen met een beperking pas komen als er grote problemen zijn. Het instrument bestaat uit drie onderdelen.’

Holistische benadering
‘Het eerste deel is een vragenlijst om samen met begeleiders in te vullen. De lijst is zorgvuldig getoetst bij mensen met een vb en bestaat uit 64 vragen. Elke vraag staat voor een onderwerp. De vragen gaan niet alleen over lichamelijke aandoeningen, maar ook over de psyche en het leven van alledag. Heb je een zinvolle daginvulling bijvoorbeeld. Het is dus een holistische benadering, de mens met een vb wordt in zijn geheel gezien.’

‘Het tweede deel is een suggestie aan de huisarts welk lichamelijk onderzoek hij of zij standaard moet doen. Zo heeft 60 % van de mensen met een vb overgewicht. Een huisarts moet daarom bij elk onderzoek lengte, gewicht en bmi vaststellen. Het derde deel van mijn instrument is een actieplan. Wat doen we, wie voert het uit. Zodat voor iedereen duidelijk is wat er gebeurt. Dat klinkt simpel, maar is het in de praktijk vaak niet.’

De toekomst
Esther Bakker heeft ruim vijf jaar gewerkt aan dit voor Nederland unieke instrument, waar ze onlangs op gepromoveerd is. Maar nu gaat het eigenlijk pas beginnen. Haar ‘methode’ moet in de huisartsenpraktijk toegepast worden. Esther: ‘we onderzoeken momenteel hoe dat het beste kan. Voor diabetes en COPD bestaan preventieve screenings, standaard testen. Daar zou mijn methode goed in kunnen passen. Hoe dan ook is mijn streven dat elke patiënt met een verstandelijke beperking binnen vijf jaar standaard ieder jaar mijn ‘test’ aangeboden krijgt bij de huisarts. Die gezondheidsachterstand van mensen met een verstandelijke beperking moet en kan verbeterd worden.’

 Klik hier om de samenvatting met picto's van Esther Bakker's onderzoek te lezen.

(24-12-2018)

Promovenda Esther Bakker
  • Siza Festival

    7 juni vindt het allereerste Siza Festival plaats!

    Siza heeft veel te bieden als het op werk aankomt. Zet donderdag 7 juni in je agenda, dan kun je het zelf zien! Op deze dag vindt namelijk het spiksplinternieuwe Siza Festival plaats. Het festival wordt een gezellig feestje waar iedereen welkom is. We hebben een vol programma met workshops, design, ambachten, lekker eten en muziek van DJ FAB. (4-5-2018)

  • Lees verder

    Zomerfeest 's Koonings Jaght

    Op 2 en 3 juni is het weer zover: het zomerfeest op 's Koonings Jaght. Dit jaar staan de dagen in het teken van films en sterren. (4-5-2018)

  • Lees verder

    Centrum voor mensen met NAH opent deuren in Groenlo

    Siza opent een nieuw expertisecentrum voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) in Groenlo. Een al eerder gestart behandelcentrum in Terborg bleek zo succesvol dat we nu een groter deel van de Achterhoek gaan bedienen. Op zaterdag 12 mei is er van 10.00 tot 12.00 uur een informatie-inloopochtend in De Molenberg op de Ziekenhuisstraat 14 in Groenlo, waar het nieuwe NAH centrum is gevestigd. (24-4-2018)

  • Lees verder

    Siza tekent de Green Deal

    Siza heeft, net als zeven andere zorgorganisaties, Milieuplatform Zorgsector, de gemeente Arnhem en de Omgevingsdienst Regio Arnhem op 19 april een handtekening gezet onder de Green Deal Verduurzamen Zorginstellingen Arnhem en omgeving. Bij verpleeg- en verzorgingstehuizen is tot 25 procent energiebesparing mogelijk, blijkt uit landelijk onderzoek. (20-4-2018)

  • Lees verder

    Eerste VG Hackathon groot succes

    Partijen bijelkaar brengen om innovatieve oplossingen te bedenken die echt passen voor mensen in de VG-zorg, dat was de missie van de eerste landelijke VG Hackathon. Die missie is geslaagd: zorgaanbieders én het bedrijfsleven gooiden organisatiegrenzen en concurrentieverhoudingen overboord en presenteerden vrijdag met trots 30 innovatieve oplossingen in de zorg. (18-4-2018)

  • Lees verder

    Ieder kind heeft recht op onderwijs

    Naar school gaan klinkt heel vanzelfsprekend. Toch vinden kinderen met een ernstige meervoudige beperking of matige tot (zeer) ernstige verstandelijke beperking niet altijd een passende plek binnen het huidige schoolsysteem. Vanuit de gedachte dat ieder kind recht heeft op onderwijs, slaan Siza, Driestroom en De Onderwijsspecialisten de handen ineen om een passend aanbod te creëren voor deze kinderen. Vandaag ondertekenden de bestuurders van de drie organisaties daartoe een intentieverklaring. (16-4-2018)

  • Lees verder

    Innovatie in de mondzorg

    In het Fieldlab doen we onderzoek naar een nieuwe vingerbeschermer: de ViniGiGipro. Deze beschermer helpt begeleiders bij de dagelijkse mondverzorging van cliënten. Renate Harsevoort is tandartsassistente en vertelt over het onderzoek. (29-3-2018)

  • Lees verder

    Adremo draaischijf activeert mensen met EMB

    De Adremo draaischijf is een ronde schijf waar een rolstoel op past. De schijf roteert elektrisch en is met knoppen te bedienen. Binnen het Fieldlab onderzoeken we of de draaischijf geschikt is voor mensen met een ernstig meervoudige beperking (EMB). Daar lijkt het wel op. (27-3-2018)

  • Lees verder

    Lancering ‘innovatiespreekuur’ Academy Het Dorp

    Dinsdag 20 maart was de housewarming van Academy Het Dorp op de Jachthoornlaan in Arnhem, waar het ‘innovatiespreekuur’ gelanceerd werd. Bewoners van Het Dorp, bewoners van omliggende wijken, collega’s van Siza én andere organisaties kwamen een kijkje nemen, hoorden wat er allemaal speelt bij Academy Het Dorp en konden hun innovatievragen delen. (21-3-2018)

  • Lees verder

    Plan om gebouwen van Het Dorp naar Openluchtmuseum te verplaatsen

    Het ontstaan van Het Dorp en de emancipatie van haar bewoners is cultureel erfgoed. Het hoort bij de geschiedenis van Nederland. Dat wil het Openluchtmuseum graag laten zien. Daarom hebben Rob Hoogma en de directeur van het museum Willem Bijleveld een intentieverklaring ondertekend om gezamenlijk een aantal woningen en gebouwen van het eerste uur over te brengen naar het Openluchtmuseum. (20-3-2018)

Rendertime:0.215seconds(Logging enabled)