Sophia heeft haar leven terug door leren omgaan met hersenletsel

Elf jaar geleden voelde Sophia zich helemaal niet lekker toen ze, net terug van vakantie, de spullen uitpakte. De volgende dag sloeg haar hart op hol en bracht haar man Ko haar naar de Eerste Hulp. Onderweg voelde ze hoe haar mond scheef zakte.

Vanuit het niets werd de Apeldoornse Sophia van Doesum getroffen door een ernstig herseninfarct. Meestal gaan mensen die zoiets overkomt direct een revalidatietraject in, zo ook Sophia. Maar na de fysieke revalidatie is er vaak te weinig aandacht voor het cognitieve gedeelte van het verhaal en de veranderingen voor de omgeving. Pas na jaren vonden Sophia en Ko de hulp die ze zo hard nodig hadden om te leren omgaan met de veranderingen. Sophia: “het heeft een behoorlijke invloed gehad op ons huwelijk.”

De ene dag stuur je als clustermanager nog vier kinderdagverblijven aan en sta je volop in het leven, de andere dag moet je constateren dat je moeite hebt met woorden vinden, dat je kortetermijngeheugen slecht is, dat je snel overprikkeld raakt. Dat je extreem moe bent en niet meer snapt hoe Excel sheets werken. Dat informatie verwerken sowieso lastig is en dat je niet meer ad hoc kunt reageren.  Dat je kortom niet meer functioneert op je werk en dat je afscheid moet nemen van veel dingen die voorheen heel normaal waren in je leven.

'Je bent jezelf kwijt'

Sophia: “Na de revalidatieperiode is het toch vaak: succes verder en zoek het maar uit. Natuurlijk was ik gefrustreerd. Ik kreeg een enorm kort lontje, want ik wilde gewoon doorgaan met op de kleinkinderen passen, naar verjaardagen van de grote familie gaan, zinvol werk doen. Maar je loopt continue tegen dingen aan die je niet meer kunt. Je bent jezelf kwijt. Als partner, moeder, oma, werknemer. Met alle gevolgen van dien.”

Ko: “We raakten steeds meer van elkaar verwijderd. Nogal logisch ook als de één gefrustreerd is en de ander opeens moet zorgen. Ik werkte nog en werd mantelzorger en dan kom je nergens anders meer aan toe. Sophia was volledig afhankelijk van me. Je bent je maatje zoals je haar kende kwijt en hebt een heel andere rol. Zie daar maar eens mee om te gaan.”

Nieuwe zingeving

Bij revalidatiecentrum Klimmendaal kwam Sophia via een kamergenoot toevallig bij een activiteitencentrum van Siza in Teuge terecht. De creatief medewerker van Siza bracht haar aan het schilderen. Langzaam voelde Sophia dat ze niet alleen maar veel verloren was, maar ook dingen terug kreeg. In de schilderijen werden eigen teksten opgenomen en dat hielp om het niet aangeboren hersenletsel te verwerken. Ook het contact met lotgenoten hielp. Er werden exposities van de kunstwerken georganiseerd die veel mensen beroerden.

Het kunstenaarscollectief Kunstzinnig Brein bracht Sophia nieuwe zingeving. In het collectief zitten zo'n 25 kunstenaars met hersenletsel uit Apeldoorn, Twello, Teuge en Epe die via hun kunst hun eigen verhaal vertellen. De kunstenaars exposeren vaak, onder andere in het CODA in Apeldoorn. Ondertussen kon Ko met vervroegd pensioen, waardoor hij ook weer meer aan zichzelf toekwam.

Aanvaarden is wat anders dan accepteren

En toch wilde Sophia er niet echt aan wat haar overkomen was. Tot ze niet anders kon. Ze meldde zich aan bij een informatiebijeenkomst van het Regionaal Expertisecentrum (REC) in Teuge. Het REC werkt met diverse modules van Hersenz om te leren omgaan met niet aangeboren hersenletsel.

Sophia: “Het was voor mij een hele stap om daar naartoe te gaan, maar ik voelde wel dat als ik niks zou doen, we straks niks meer zouden hebben. Het traject heeft ons zoveel gebracht. Er waren nooit woorden voor waar ik mee worstelde, maar in de eerste module ging het over rouw en levend verlies. Dát is het, dacht ik. Er volgden vele inzichten wat mijn hersenletsel echt inhoudt en vooral hoe we daar samen mee om kunnen gaan.”

Ko: “Sophia heeft het groepstraject nu afgesloten, ik doe nog wel de partnermodule en we krijgen thuisbehandeling van het REC in Teuge. We hadden dit veel eerder moeten doen, elke verwijzer die te maken krijgt met niet aangeboren hersenletsel zou moeten weten van de hulp die het REC biedt en ernaar verwijzen.”

Nader tot elkaar

Sophia: “Ik identificeer me niet meer met het letsel, ik heb het. Als ik geïrriteerd raak heb ik nu tools. Stop, denk, doe. Niet ontploffen, maar even een stap terug, even wat anders doen, naar een andere ruimte bijvoorbeeld. Benoemen wat je nodig hebt, veel praten met elkaar. We zijn echt nader tot elkaar gekomen, we praten weer. We hebben weer zin in het leven, ik kan het weer aan. We zijn net verhuisd en dat ging hartstikke goed. Dat was nooit gelukt zonder hulp. Als ik een terugval heb, mag dat gewoon, ik hoef me niet meer te schamen voor mezelf.”

“Ik ben ook weer aan het schilderen. Kunst-Zinnig-Brein is een vaste, zinvolle pilaar in mijn leven. Door mijn kunst kan ik kwijt hoe het is om te leven met NAH. Het is ook zinvol voor anderen: we worden uitgenodigd op nursing congressen, in ziekenhuizen. Via exposities vertellen we ons verhaal. En er is een boek over onze kunst verschenen. Ik voel eindelijk weer dat ik ertoe doe. We zíjn er weer.”

Wil je meer weten over wat er mogelijk is na niet-aangeboren hersenletsel (NAH) met of zonder afasie? Kom naar één van de inloopspreekuren van de Regionale Expertise- en afasiecentra NAH van Siza in Gelderland en Brabant. Bekijk de eerstvolgende bijeenkomsten op www.siza.nl/nahbijeenkomstenMeer informatie over niet aangeboren hersenletsel vind je op www.siza.nl/nah en meer informatie over kunstzinnig brein via www.kunstzinnig-brein.nl.

(30-8-2021)

Verhaal

Lees verder
  • Lees verder

    Na moeilijke jaren de juiste plek gevonden

    Toen de 33-jarige Kelvin in 2015 met een Wajong uitkering bij het UWV terechtkwam had hij niet durven denken dat hij nu een vast contract heeft bij een onderneming waar hij zo goed op zijn plek zit. Het was af en toe een pittige weg, maar mede dankzij de juiste mensen die op zijn pad kwamen, werkt Kelvin inmiddels alweer een jaar met veel plezier bij Niels en Rianne van het ambachtelijke zeepatelier Botma & Van Bennekom aan de Sonsbeeksingel in Arnhem. (11-4-2022)

  • Lees verder

    Voorlopige gunning integrale ambulante jeugdhulp Achterhoek

    Siza heeft bericht ontvangen van de Achterhoekse gemeenten dat de voorlopige gunningsbeslissing is dat Siza de werkzaamheden jeugdhulp continueert. Dit betekent dat Siza in principe kan uitzien naar een nieuw meerjarig contract per juli aanstaande. (22-3-2022)

  • Lees verder

    "Ik heb innerlijke rust gevonden"

    Christianne (53 jaar) kreeg op 48-jarige leeftijd een hersenbloeding. De eerste periode van haar herstel had ze niet door dat ze te kampen had met de onzichtbare gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel. Aan Hersenz vertelt Christianne hoe zij dankzij Siza en Hersenz opnieuw zelfvertrouwen en innerlijk rust heeft gevonden. (18-3-2022)

  • Lees verder

    Lisa is ‘gewoon Lisa’ dankzij eigen appartement

    De 28-jarige Lisa heeft droge humor, is een doorzetter en naar eigen zeggen een beetje gek. Sinds een jaar woont ze op zichzelf bij Siza in de Schorpioenstraat in Apeldoorn. Een mooie prestatie, want Lisa heeft de ziekte van Gaucher. Zelfstandig wonen is voor haar niet zo vanzelfsprekend als voor veel van haar leeftijdsgenoten. Met hulp van de begeleiding van Siza en haar robotarm, lukt het haar om zo zelfstandig mogelijk te leven. (16-3-2022)

  • Lees verder

    NAH met 29 jaar: 'Alles heeft een reden'

    Sato Okoro is pas 29 jaar, maar over zijn tumultueuze leven valt een roman te schrijven. Met als dieptepunt een sprong van het balkon, waar hij Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) aan overhield. Nu probeert Sato zich terug te vechten, met hulp van hersenletselspecialisten van zorgorganisatie Siza. (15-3-2022)

  • Lees verder

    Trainen om weer thuis te wonen

    “Je moet het trainingshuis zien als een verlengde van de revalidatie, een aanvullend zorgconcept op de revalidatiebehandeling. In Tilburg bestaat het trainingshuis al zeker 10 jaar en hebben we de afgelopen jaren gewerkt aan het professionaliseren van het concept. Voorheen was het bijvoorbeeld leidend vanuit de cliënt: wat wil de cliënt? Nu kijken we, in overleg met de cliënt, met diverse behandelaren vanuit professioneel oogpunt naar de mogelijkheden.” (14-3-2022)

  • Lees verder

    Coronavirus: welke maatregelen neemt Siza? (Update 1 juni 2022)

    Bij Siza hebben wij de zorg voor kwetsbare mensen. Daarom vertalen we de (uitgebreide) maatregelen voor Nederland, naar maatregelen voor onze medewerkers en cliënten. In dit bericht lees je hoe we dat doen op een zo veilig mogelijke manier voor onze cliënten, medewerkers en verwanten. (18-2-2022)

  • Lees verder

    Nieuwe toezichthouder bij Siza

    Per 1 februari 2022 wordt Tanja van Dinteren benoemd als lid van de raad van toezicht van Siza. Zij volgt Hanneke Ester op. (1-2-2022)

  • Lees verder

    Fijne feestdagen van Siza

    Wij wensen onze cliënten en hun familie & vrienden, maar ook al onze medewerkers en samenwerkingspartners, ondanks de huidige maatregelen hele fijne feestdagen en natuurlijk alle goeds voor 2022. (24-12-2021)

  • Lees verder

    Coronavaccinatie bij Siza (Update 17 december)

    Begin 2021 is Siza gestart met het geven van de prik aan cliënten die bij Siza wonen en geen eigen huisarts in de wijk hebben. (17-12-2021)

Rendertime:0.24seconds(Logging enabled)