Sophia heeft haar leven terug door leren omgaan met hersenletsel

Elf jaar geleden voelde Sophia zich helemaal niet lekker toen ze, net terug van vakantie, de spullen uitpakte. De volgende dag sloeg haar hart op hol en bracht haar man Ko haar naar de Eerste Hulp. Onderweg voelde ze hoe haar mond scheef zakte.

Vanuit het niets werd de Apeldoornse Sophia van Doesum getroffen door een ernstig herseninfarct. Meestal gaan mensen die zoiets overkomt direct een revalidatietraject in, zo ook Sophia. Maar na de fysieke revalidatie is er vaak te weinig aandacht voor het cognitieve gedeelte van het verhaal en de veranderingen voor de omgeving. Pas na jaren vonden Sophia en Ko de hulp die ze zo hard nodig hadden om te leren omgaan met de veranderingen. Sophia: “het heeft een behoorlijke invloed gehad op ons huwelijk.”

De ene dag stuur je als clustermanager nog vier kinderdagverblijven aan en sta je volop in het leven, de andere dag moet je constateren dat je moeite hebt met woorden vinden, dat je kortetermijngeheugen slecht is, dat je snel overprikkeld raakt. Dat je extreem moe bent en niet meer snapt hoe Excel sheets werken. Dat informatie verwerken sowieso lastig is en dat je niet meer ad hoc kunt reageren.  Dat je kortom niet meer functioneert op je werk en dat je afscheid moet nemen van veel dingen die voorheen heel normaal waren in je leven.

'Je bent jezelf kwijt'

Sophia: “Na de revalidatieperiode is het toch vaak: succes verder en zoek het maar uit. Natuurlijk was ik gefrustreerd. Ik kreeg een enorm kort lontje, want ik wilde gewoon doorgaan met op de kleinkinderen passen, naar verjaardagen van de grote familie gaan, zinvol werk doen. Maar je loopt continue tegen dingen aan die je niet meer kunt. Je bent jezelf kwijt. Als partner, moeder, oma, werknemer. Met alle gevolgen van dien.”

Ko: “We raakten steeds meer van elkaar verwijderd. Nogal logisch ook als de één gefrustreerd is en de ander opeens moet zorgen. Ik werkte nog en werd mantelzorger en dan kom je nergens anders meer aan toe. Sophia was volledig afhankelijk van me. Je bent je maatje zoals je haar kende kwijt en hebt een heel andere rol. Zie daar maar eens mee om te gaan.”

Nieuwe zingeving

Bij revalidatiecentrum Klimmendaal kwam Sophia via een kamergenoot toevallig bij een activiteitencentrum van Siza in Teuge terecht. De creatief medewerker van Siza bracht haar aan het schilderen. Langzaam voelde Sophia dat ze niet alleen maar veel verloren was, maar ook dingen terug kreeg. In de schilderijen werden eigen teksten opgenomen en dat hielp om het niet aangeboren hersenletsel te verwerken. Ook het contact met lotgenoten hielp. Er werden exposities van de kunstwerken georganiseerd die veel mensen beroerden.

Het kunstenaarscollectief Kunstzinnig Brein bracht Sophia nieuwe zingeving. In het collectief zitten zo'n 25 kunstenaars met hersenletsel uit Apeldoorn, Twello, Teuge en Epe die via hun kunst hun eigen verhaal vertellen. De kunstenaars exposeren vaak, onder andere in het CODA in Apeldoorn. Ondertussen kon Ko met vervroegd pensioen, waardoor hij ook weer meer aan zichzelf toekwam.

Aanvaarden is wat anders dan accepteren

En toch wilde Sophia er niet echt aan wat haar overkomen was. Tot ze niet anders kon. Ze meldde zich aan bij een informatiebijeenkomst van het Regionaal Expertisecentrum (REC) in Teuge. Het REC werkt met diverse modules van Hersenz om te leren omgaan met niet aangeboren hersenletsel.

Sophia: “Het was voor mij een hele stap om daar naartoe te gaan, maar ik voelde wel dat als ik niks zou doen, we straks niks meer zouden hebben. Het traject heeft ons zoveel gebracht. Er waren nooit woorden voor waar ik mee worstelde, maar in de eerste module ging het over rouw en levend verlies. Dát is het, dacht ik. Er volgden vele inzichten wat mijn hersenletsel echt inhoudt en vooral hoe we daar samen mee om kunnen gaan.”

Ko: “Sophia heeft het groepstraject nu afgesloten, ik doe nog wel de partnermodule en we krijgen thuisbehandeling van het REC in Teuge. We hadden dit veel eerder moeten doen, elke verwijzer die te maken krijgt met niet aangeboren hersenletsel zou moeten weten van de hulp die het REC biedt en ernaar verwijzen.”

Nader tot elkaar

Sophia: “Ik identificeer me niet meer met het letsel, ik heb het. Als ik geïrriteerd raak heb ik nu tools. Stop, denk, doe. Niet ontploffen, maar even een stap terug, even wat anders doen, naar een andere ruimte bijvoorbeeld. Benoemen wat je nodig hebt, veel praten met elkaar. We zijn echt nader tot elkaar gekomen, we praten weer. We hebben weer zin in het leven, ik kan het weer aan. We zijn net verhuisd en dat ging hartstikke goed. Dat was nooit gelukt zonder hulp. Als ik een terugval heb, mag dat gewoon, ik hoef me niet meer te schamen voor mezelf.”

“Ik ben ook weer aan het schilderen. Kunst-Zinnig-Brein is een vaste, zinvolle pilaar in mijn leven. Door mijn kunst kan ik kwijt hoe het is om te leven met NAH. Het is ook zinvol voor anderen: we worden uitgenodigd op nursing congressen, in ziekenhuizen. Via exposities vertellen we ons verhaal. En er is een boek over onze kunst verschenen. Ik voel eindelijk weer dat ik ertoe doe. We zíjn er weer.”

Wil je meer weten over wat er mogelijk is na niet-aangeboren hersenletsel (NAH) met of zonder afasie? Kom naar één van de inloopspreekuren van de Regionale Expertise- en afasiecentra NAH van Siza in Gelderland en Brabant. Bekijk de eerstvolgende bijeenkomsten op www.siza.nl/nahbijeenkomstenMeer informatie over niet aangeboren hersenletsel vind je op www.siza.nl/nah en meer informatie over kunstzinnig brein via www.kunstzinnig-brein.nl.

(30-8-2021)

Verhaal

Lees verder
  • Lees verder

    Bewoners De Schans verhuizen naar Villa Bergland in Tilburg

    Het gaat nu echt gebeuren: vijf bewoners van Siza verhuizen op 15 april van De Schans in Tilburg naar een fraaie villa op de Berglandweg in dezelfde stad. Aan de achterkant van de villa wordt nog hard gebouwd aan een gloednieuw pand, maar de villa opent dus al de deuren op 15 april. (14-4-2021)

  • Lees verder

    Terugkijken: Siza bij Hart voor Zorg op Omroep Gelderland

    In het TV-programma Hart voor Zorg loopt presentator Sonja Booms mee met medewerkers van diverse zorgorganisaties. Sonja ervaart wat de zorgmedewerkers dagelijks meemaken en hoe ze daar professioneel maar ook persoonlijk mee omgaan. In de aflevering van 25 maart is Sonja op 's Koonings Jaght en maakt ze kennis met collega's Ruben en Henk en de vier deelnemers van AC De Eikenboom. (24-3-2021)

  • Lees verder

    'Ondanks beperkingen is mijn leven verrijkt door hier te wonen'

    Henny Maneschijn zat 14 jaar geleden op een camping in Barchem tv te kijken met zijn vrouw, tot hij raar begon te praten. Zijn vrouw dacht dat hij een biertje teveel op had en vond dat Henny maar beter naar bed kon gaan. Toen Henny de volgende dag wakker werd kon hij zich niet meer bewegen. (16-2-2021)

  • Lees verder

    Ellert-Jan komt thuis in het Julianakwartier

    Een prettige woonomgeving is voor iedereen belangrijk, maar dat er zo'n positieve werking vanuit kan gaan had Ellert-Jan van der Klis niet verwacht. Als gevolg van een beroerte heeft Ellert-Jan ernstige afasie en komt hij moeilijk uit zijn woorden. Maar nu hij in Apeldoorn in een splinternieuw appartement woont dat speciaal voor mensen met niet aangeboren hersenletsel is gebouwd, is hij relaxter dan ooit. "Praten gaat opeens veel beter." (9-2-2021)

  • Lees verder

    Siza opent nieuw expertisecentrum voor niet-aangeboren hersenletsel in Nieuw-Dijk

    Siza heeft een nieuw Regionaal Expertise Centrum voor niet-aangeboren hersenletsel (NAH) geopend in Nieuw-Dijk. Het nieuwe expertisecentrum, dat zich richt op behandeling van de chronische fase na NAH, heeft eind 2020 de deuren geopend. "We zijn nu beter bereikbaar voor de mensen uit de regio." (20-1-2021)

  • Lees verder

    Regeling kosten dienstverlening 2021

    Woon of logeer je bij Siza, dan worden niet altijd alle kosten vanuit de Wet langdurige zorg of Zorgverzekeringswet vergoed. Het kan zijn dat je voor aanvullende diensten zelf moet betalen. (22-12-2020)

  • Lees verder

    Mary heeft nog altijd vertrouwen in wat er op haar pad komt

    Mary Kemper uit Terborg is een vrouw die haar hart volgt. In het volste vertrouwen dat er altijd weer wat op haar pad komt. Toen ze op de Wandel & Fietsbeurs een meisje enthousiast hoorde vertellen over een fietsavontuur, besloot ze zelf ook te willen fietsen. Van Amsterdam naar Rome. Op 1 februari 2017 nam ze ontslag op haar werk. De twaalf jaar als communicatiemedewerker bij zorgorganisatie Zozijn waren mooi geweest. Het plan was om een paar maanden te trainen en in mei te vertrekken.   (17-12-2020)

  • Lees verder

    ‘Mijn hersenletsel is een cadeau waardoor ik mezelf leer kennen’

    Willy Zock (65) uit Duiven heeft zichzelf aangeleerd altijd door te pakken. Dus toen de rechterkant van haar hoofd vijf jaar geleden opeens heel erg pijn ging doen, besloot ze maar eens vroeg naar bed te gaan. De volgende dag had ze een ‘dood gevoel’ in de hele rechterkant van haar lichaam. Alles was stijf en het leek wel alsof er mieren door haar lijf liepen. De huisarts vond dat er niks aan de hand was. Pas vijf weken later werd er een herseninfarct geconstateerd. (25-11-2020)

  • Lees verder

    Informatieflyer voor cliënten: de nieuwe donorwet

    Iedereen in Nederland van 18 jaar of ouder krijgt binnenkort een brief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In deze brief wordt gevraagd of je na je overlijden je organen wilt afstaan voor donatie. Je keuze wordt dan vastgelegd in het Donorregister. (9-11-2020)

  • Lees verder

    Mieke begrijpt John ook zonder woorden

    In Den Bosch kent iedereen John en Mieke Kouwenberg. Vooral John had de Brabantse gezelligheid en het verenigingsleven hoog in het vaandel. In 2017 werd John getroffen door een herseninfarct. Het ergste vindt John dat hij daardoor niet meer gezellig kan kletsen met mensen. In de Week van de Afasie doen John en Mieke hun verhaal. (14-10-2020)

Rendertime:0.194seconds(Logging enabled)