Van interesse naar passie
Dat Corina uiteindelijk in de palliatieve zorg terechtkwam, voelt voor haar bijna vanzelfsprekend.
"Ik werk al heel lang binnen Siza en heb veel gewerkt met mensen met een ernstig verstandelijke en lichamelijke beperking. Daardoor kreeg ik regelmatig te maken met overlijden. Ik vond het altijd bijzonder om te zien hoe we met elkaar zorg konden bieden in die laatste fase.
Ook persoonlijke ervaringen speelden een rol. Zowel mijn vader als moeder hebben een langdurig ziekbed gehad. Daardoor ga je zelf ook anders naar het leven en sterven kijken. Ik wilde graag nog een opleiding volgen en dacht: dit vind ik zó mooi, hier wil ik meer over leren. Ik heb de opleiding Palliatieve Zorg gevolgd aan de HAN en kreeg vervolgens de kans om onderdeel te worden van het nieuwe palliatieve team van Siza.”
Palliatieve zorg begint vaak eerder dan mensen denken
“Veel mensen denken bij palliatieve zorg direct aan de laatste dagen of weken van iemands leven. Dat is een van de grootste misverstanden.
Palliatieve zorg begint eigenlijk al wanneer duidelijk wordt dat iemand waarschijnlijk aan een ziekte zal overlijden. Het doel is dan niet meer om beter te worden, maar om de kwaliteit van leven zo goed mogelijk te houden.
Binnen de zorg wordt hiervoor vaak de zogenaamde 'surprise question' gebruikt: zou het je verbazen als deze persoon over een jaar niet meer leeft? Wanneer het antwoord daarop nee is, kan palliatieve zorg al een belangrijke rol spelen. Bij deze vroegtijdige signalering wordt een zorgvuldige behandeling van problemen en behandeling afgestemd op 4 dimensies Lichaam-Psychisch-Sociaal en spiritueel. En al deze dimensies neem je voortdurend mee in het proces wanneer iemand van de palliatieve fase naar de terminale fase en tenslotte naar de sterffase gaat.
Juist in die periode kan het palliatieve team ondersteunen. We proberen vooruit te kijken. Wat kunnen we verwachten? Welke klachten horen bij een bepaald ziektebeeld? Welke zorg zal iemand straks nodig hebben? Door daar vroeg over na te denken voorkom je veel onrust en verrassingen."
Misverstanden rondom de laatste levensfase
"Ook rondom palliatieve zorg bestaan veel misverstanden. Zo denken mensen geregeld dat medicatie zoals morfine het stervensproces versnelt.
Dat is niet zo. Er wordt altijd zorgvuldig gekeken wat iemand nodig heeft. Morfine wordt bijvoorbeeld ingezet tegen pijn. Het doel is niet om iemand sneller te laten overlijden, maar om klachten te verlichten.
Een andere vraag die ik vaak krijg, is hoelang het sterven nog zal duren. Dat wil iedereen weten, maar eerlijk gezegd kan niemand dat voorspellen. Soms denk je dat iemand nog dagen heeft en overlijdt diezelfde dag. Soms verwacht je dat het snel gaat en duurt het nog een week. Dat is iets wat ik in de loop der jaren heb geleerd los te laten."
Rust brengen in moeilijke situaties
“Als palliatief verpleegkundige kun je het verdriet niet volledig wegnemen en je kunt het proces niet oplossen. Maar je kunt wel rust brengen, uitleg geven en mensen meenemen in wat er gebeurt. Die ondersteuning richt zich niet alleen op cliënten, maar ook op familieleden, begeleiders en andere betrokkenen.
Er komt zóveel op mensen af wanneer iemand ernstig ziek wordt of komt te overlijden. Dan is het fijn als er iemand is die mee kan denken en kan zeggen: hebben jullie hier al aan gedacht?
Het palliatieve team sluit bijvoorbeeld aan bij multidisciplinaire overleggen, geeft scholingen, ondersteunt bij complexe zorgvragen en helpt teams om zich voor te bereiden op wat komen gaat. We nemen het niet over. Begeleiders kunnen vaak veel meer dan ze zelf denken. Het helpt alleen als iemand even met je meekijkt en bevestigt dat je het goed doet."
Geen standaardaanpak
“Er bestaat geen draaiboek voor een goede laatste levensfase. Wat voor de één prettig is, hoeft dat voor de ander helemaal niet te zijn. Daarom wordt altijd gekeken naar wie de cliënt is en wat bij die persoon past. Als iemand vroeger altijd graag naar muziek luisterde, kan muziek veel betekenen. Maar als iemand bijvoorbeeld autistisch is en nooit graag aangeraakt werd, moet je niet ineens een hand gaan vasthouden omdat iemand op sterven ligt. Juist de kleine dingen kunnen een groot verschil maken: een rustige omgeving, gedempt licht, vertrouwde mensen om iemand heen of simpelweg aanwezig zijn. Nabijheid is vaak het belangrijkste.”
Aandacht voor palliatieve zorg bij Siza
Iedereen verdient een zachte landing
Ik vind het mooi om van betekenis te kunnen zijn op een moment dat er echt toe doet. Ik vind het fijn om voor mensen te zorgen en ervoor te zorgen dat iemand zo comfortabel mogelijk is. Dat geeft mij veel voldoening. Je ziet wat goede begeleiding kan betekenen voor cliënten én hun naasten.
Ieder mens verdient het om rustig en waardig begeleid te worden in de laatste fase van het leven."
Aandacht voor palliatieve zorg bij Siza
Van 3 tot en met 10 oktober is de landelijke Week van de Palliatieve Zorg. Een week waarin extra aandacht wordt gevraagd voor goede zorg, begeleiding en kwaliteit van leven in de laatste levensfase.
Als onderdeel daarvan organiseert Siza op 6 oktober een speciale Palliatieve Dag voor zorgprofessionals. Tijdens deze dag kunnen zorgmedewerkers hun kennis verdiepen, inspiratie opdoen en in gesprek gaan met experts over palliatieve zorg.
Benieuwd? Klik hier om de flyer de zien over de palliatieve dag. Aanmelden kan via de mail: palliatiefteam@siza.nl